అది ఒక చంద్రవంక రాత్రి. కృష్ణానది ఒడ్డున నల్లమల అడవుల మధ్య, ఒక యాత్రికుడు అలసిన అడుగులతో కొండ ఎక్కుతున్నాడు. అతని మనసు నిండా దుఃఖం, కళ్ళలో నీళ్ళు. కానీ ఆ కొండ శిఖరానికి చేరుకున్న తర్వాత, భ్రమరాంబ అమ్మవారు దర్శనం కలిగింది — మనసు ప్రశాంతమైంది, జీవితానికి కొత్త అర్థం తోచింది.
ఇది కేవలం ఒక్కరి కథ కాదు. శతాబ్దాలుగా లక్షలాది భక్తులు శ్రీశైలం చేరుకుని, బ్రహ్మారంభ దేవి కరుణకు పాత్రులయ్యారు. ఈ అమ్మవారి మహిమ అంత గొప్పది.
భ్రమరాంబ అమ్మవారు శక్తి పీఠం అంటే ఏమిటి?
భ్రమరాంబ అమ్మవారు శక్తి పీఠం భారతదేశంలోని అష్టాదశ శక్తి పీఠాలలో ఒకటి. ఇది ఆంధ్రప్రదేశ్లోని నంద్యాల జిల్లా, శ్రీశైలంలో వెలసింది. మల్లికార్జున జ్యోతిర్లింగంతో పాటు, ఇక్కడ భ్రమరాంబ అమ్మవారు ప్రధాన దేవిగా పూజలు అందుకుంటున్నారు.
శ్రీశైలం ఆలయం శివ-శక్తి సమన్వయానికి ప్రతీక. ఇక్కడ శివుడు మల్లికార్జునుడిగా, పార్వతి భ్రమరాంబ అమ్మవారు గా కొలువైన స్థలం ఇది. ఇది భారతదేశంలో అష్టాదశ శక్తి పీఠాలు మరియు 12 జ్యోతిర్లింగాలు రెండూ ఒకే స్థలంలో ఉన్న అరుదైన క్షేత్రం.
శక్తి పీఠాల పురాణ నేపథ్యం
సతీ దేవి శరీరభాగాల కథ
పురాణాల ప్రకారం, దక్షప్రజాపతి తన పుత్రిక సతీ దేవిని, శివుని పట్ల అనాదరణతో యాగంలో అవమానించాడు. తల్లిదండ్రుల అవమానాన్ని సహించలేక, సతీ దేవి యాగగుండంలో దూకి ప్రాణాలు విడిచింది.
శివుడు విరహంలో సతీ శరీరాన్ని భుజాన వేసుకుని మూడు లోకాలూ తిరిగాడు. లోకాల రక్షణ కోసం విష్ణువు సుదర్శన చక్రంతో సతీ శరీరాన్ని ఖండించగా, ఆమె అవయవాలు వివిధ స్థలాలలో పడ్డాయి. ఆ స్థలాలే శక్తి పీఠాలుగా ప్రసిద్ధి చెందాయి.
శ్రీశైలంలో పడిన అవయవం
శ్రీశైలంలో సతీ దేవి మెడ పడిందని కొన్ని పురాణ గ్రంథాలు చెబుతాయి. మరికొన్ని గ్రంథాల ప్రకారం ఊరువు (తొడ) పడింది. ఏది ఏమైనా, ఈ స్థలం పరమ పవిత్రమైన శక్తి పీఠంగా గుర్తింపు పొందింది.
భ్రమరాంబ అమ్మవారు పేరు వెనుక అర్థం
“భ్రమరాంబ అమ్మవారు” అనే పేరుకు లోతైన అర్థం ఉంది:
- బ్రహ్మ = సృష్టి, జ్ఞానం
- ఆరంభ = మొదలు, ప్రారంభం
అంటే, సృష్టికి మూలకారణమైన శక్తి. సమస్త సృష్టి ఈ దేవి నుండే ఆరంభమైందని నమ్మకం. భ్రమరాంబ అమ్మవారు అంటే “బ్రహ్మ విద్యకు ప్రారంభమైన శక్తి” అని కూడా అర్థమవుతుంది.
ఈ అమ్మవారు జ్ఞానశక్తి, సృష్టిశక్తి, రక్షణశక్తి — మూడింటికీ ప్రతీక. అందుకే శాస్త్రాధ్యయనం ప్రారంభించే ముందు, వ్యాపారం మొదలుపెట్టే ముందు, జీవితంలో కొత్త అధ్యాయం ఆరంభించే ముందు ఈ అమ్మవారిని ప్రార్థించడం సంప్రదాయం.
శ్రీశైలం సంపూర్ణ గైడ్ 2026 “13 Must-Visit Places in Srisailam Temple complete guide…https://rootritual.in/srisailam-temple-complete-guide-must-visit-places/
శ్రీశైలం ఆలయ చరిత్ర — యుగాల నుండి నేటి వరకు
పురాణ కాలం నుండి
శ్రీశైలం ఆలయ చరిత్ర వేల సంవత్సరాల పాతది. మహాభారతంలో కూడా శ్రీశైలం ప్రస్తావన ఉంది. పాండవులు తమ అరణ్యవాసంలో ఈ క్షేత్రాన్ని దర్శించారని పురాణ వచనాలు చెప్తున్నాయి.
మార్కండేయ పురాణం, స్కంద పురాణం లలో శ్రీశైలం గురించి విస్తారంగా వర్ణించారు. శివ పురాణంలో మల్లికార్జున జ్యోతిర్లింగం గురించి వివరంగా ఉంది.
చారిత్రక కాలం — రాజుల నిర్మాణాలు
- సాతవాహన రాజులు (క్రీ.పూ. 2వ శతాబ్దం) — ఆలయ నిర్మాణానికి పునాది వేశారు
- పల్లవ రాజులు — గర్భగుడి నిర్మించారు
- చాళుక్య రాజులు — ఆలయ విస్తరణ చేశారు
- విజయనగర సామ్రాజ్యం (14-17వ శతాబ్దం) — శ్రీకృష్ణదేవరాయలు ఆలయాన్ని అద్భుతంగా పునర్నిర్మించారు
- రెడ్డి రాజులు — గోపురాలు నిర్మించారు
శ్రీకృష్ణదేవరాయల సేవ
శ్రీకృష్ణదేవరాయలు శ్రీశైలంపై ప్రత్యేక భక్తి కలిగి ఉండేవారు. ఆయన స్వయంగా “మల్లికార్జున శతకం” రచించారు. ఆయన హయాంలో ఆలయానికి భూదానాలు, బంగారు కానుకలు సమర్పించారు. నేటి ఆలయ నిర్మాణంలో ఆయన కాలం నాటి శిల్పకళ స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది.
బ్రహ్మారంభ అమ్మవారి మందిర విశేషాలు

గర్భగుడి నిర్మాణం
భ్రమరాంబ అమ్మవారు మందిరం మల్లికార్జున మందిరానికి ఉత్తర దిశలో ఉంటుంది. గర్భగుడిలో అమ్మవారు స్వయంభూ విగ్రహంగా వెలసింది — ఈ విగ్రహం మానవ నిర్మితం కాదని భక్తుల విశ్వాసం.
అమ్మవారి విగ్రహం నాలుగు చేతులతో శోభిల్లుతుంది:
- మొదటి చేయి — అభయహస్తం (భయం తొలగించే ముద్ర)
- రెండవ చేయి — వరదహస్తం (వరాలు ఇచ్చే ముద్ర)
- మూడవ చేయి — పద్మం (పవిత్రతకు సూచిక)
- నాలుగవ చేయి — పాశం లేదా అంకుశం
ఆలయ నిర్మాణ శైలి
ఆలయం ద్రావిడ శైలిలో నిర్మించబడింది. ఆలయ గోపురం 11 అంతస్తులతో ఆకాశాన్ని తాకుతున్నట్లు కనిపిస్తుంది. ఆలయ గోడలపై అమరావతి శిల్పకళ ప్రభావం స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది.
ఆలయ ప్రాంగణంలో:
- సహస్రలింగ మండపం
- నందికేశ్వర మండపం
- పాతాళగంగ (కృష్ణానది ఘాట్)
- అక్కమహాదేవి గుహ
భ్రమరాంబ అమ్మవారు మహిమలు — భక్తుల అనుభవాలు
సంతాన ప్రాప్తి
సంతానం లేని దంపతులు భ్రమరాంబ అమ్మవారుని ప్రార్థించి తమ మనోరథాలు నెరవేర్చుకున్న కథలు అనేకం ఉన్నాయి. సంతానగోపాల పూజ ఇక్కడ ప్రత్యేకంగా జరుగుతుంది.
విద్యార్థులకు వరాలు
విద్యాభ్యాసంలో ఉన్న పిల్లలకు తల్లిదండ్రులు ఇక్కడ సరస్వతీ పూజ చేయిస్తారు. అమ్మవారు బ్రహ్మ విద్యాస్వరూపిణి కనుక, జ్ఞానం కోసం ఆమె ఆశీస్సులు కోరటం ప్రత్యేకంగా ఫలప్రదమని భక్తుల నమ్మకం.
గ్రహదోష నివారణ
నవగ్రహ దోషాలు, మాంగళ్య దోషం, కాలసర్ప దోషం నివారణకు శ్రీశైలంలో పూజలు చేయించుకోవడం అత్యంత శ్రేష్ఠమని పురోహితులు చెబుతారు.
శ్రీశైలంలో జరిగే ప్రధాన ఉత్సవాలు
మహాశివరాత్రి
మహాశివరాత్రి శ్రీశైలంలో అత్యంత వైభవంగా జరుగుతుంది. ఈ రోజు లక్షలాది భక్తులు పాదయాత్రలో వస్తారు. రాత్రంతా ప్రత్యేక పూజలు, అభిషేకాలు జరుగుతాయి.
నవరాత్రులు
శరన్నవరాత్రులు సమయంలో బ్రహ్మారంభ అమ్మవారికి తొమ్మిది రోజులు వేర్వేరు అలంకరణలతో పూజలు జరుగుతాయి:
- మొదటి రోజు — శైలపుత్రీ అలంకారం
- రెండవ రోజు — బ్రహ్మచారిణి అలంకారం
- మూడవ రోజు — చంద్రఘంట అలంకారం
- నాలుగవ రోజు — కూష్మాండ అలంకారం
- తొమ్మిదవ రోజు — సిద్ధిదాత్రి అలంకారం
కార్తీక మాసం
కార్తీక మాసం మొత్తం శ్రీశైలంలో ప్రత్యేక పూజలు జరుగుతాయి. ఈ సమయంలో పాతాళగంగలో స్నానం చేయడం అత్యంత పుణ్యప్రదమని నమ్మకం.
ఉగాది
ఉగాది రోజు ప్రత్యేక పంచాంగ శ్రవణం, అమ్మవారికి నూతన వస్త్ర సమర్పణ జరుగుతాయి.
శ్రీశైలం యాత్రా విశేషాలు
ఎలా చేరుకోవాలి
రోడ్డు మార్గం:
- హైదరాబాద్ నుండి దూరం: 212 కి.మీ.
- విజయవాడ నుండి దూరం: 250 కి.మీ.
- APSRTC మరియు TSRTC బస్సు సేవలు అందుబాటులో ఉన్నాయి
రైలు మార్గం:
- దగ్గరి రైల్వే స్టేషన్: మార్కాపూర్ రోడ్ (60 కి.మీ.)
- కర్నూల్ సిటీ (90 కి.మీ.)
విమాన మార్గం:
- హైదరాబాద్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం నుండి రోడ్డు మార్గంలో రావడం సౌకర్యంగా ఉంటుంది
దర్శన సమయాలు
| పూజ | సమయం |
|---|---|
| సుప్రభాత సేవ | తెల్లవారు 6:30 |
| అభిషేకం | ఉదయం 7:00 – 8:00 |
| నైవేద్యం | మధ్యాహ్నం 12:00 |
| అష్టోత్తర పూజ | సాయంత్రం 5:00 |
| హారతి | రాత్రి 8:00 |
| ఏకాంత సేవ | రాత్రి 9:00 |
ఉచిత దర్శనం vs VIP దర్శనం
- ఉచిత దర్శనం: సాధారణ క్యూలో 2-4 గంటలు వేచి ఉండాలి
- VIP దర్శనం (₹300): 30-60 నిమిషాల్లో దర్శనం లభిస్తుంది
- అర్చన టికెట్: ₹50 – ₹500 వరకు వివిధ రకాల అర్చనలు
ఉండటానికి సౌకర్యాలు
శ్రీశైలం దేవస్థానం వివిధ రేంజ్లలో రూమ్లు అందిస్తోంది:
- సాధారణ రూమ్లు: ₹200 – ₹500
- AC రూమ్లు: ₹800 – ₹1500
- కాటేజీలు: ₹2000 – ₹3000
Online booking: srisailadevasthanam.org
శ్రీశైలంలో తప్పకుండా చూడవలసిన స్థలాలు
పాతాళగంగ
పాతాళగంగ అంటే శ్రీశైలం కొండ కింద నుండి పారే కృష్ణానది. లిఫ్ట్ ద్వారా కిందకు దిగి నది స్నానం చేయవచ్చు. ఈ స్నానం పాతకాలు పోగొడుతుందని నమ్మకం.
అక్కమహాదేవి గుహ
అక్కమహాదేవి కర్నాటక వీరశైవ సంప్రదాయానికి చెందిన మహా తపస్విని. ఆమె శ్రీశైలంలో తపస్సు చేసి సిద్ధి పొందిన స్థలం ఈ గుహ.
శిఖరేశ్వరం
శిఖరేశ్వరం అంటే శ్రీశైలం అత్యంత ఎత్తైన స్థానం. ఇక్కడి నుండి కృష్ణానది, నల్లమల అడవుల అద్భుత దృశ్యం కనిపిస్తుంది.
ఫల ధారా పంచధారా
కొండ నుండి పారే అయిదు జలధారలు ఒక్కచోట కలిసే అద్భుత స్థానం. ఇక్కడ స్నానం పవిత్రమైనదని భక్తుల నమ్మకం.
భ్రమరాంబ అమ్మవారు ఆరాధన పద్ధతులు
నిత్య పూజకు
భ్రమరాంబ అమ్మవారు అష్టోత్తరం (108 నామాలు) రోజూ చదవడం, ఇంట్లో దేవి పటాన్ని పెట్టి పూజించడం అమ్మవారి అనుగ్రహాన్ని కలిగిస్తుందని చెబుతారు.
నైవేద్యాలు
అమ్మవారికి ప్రత్యేకంగా నచ్చే నైవేద్యాలు:
- చక్కెర పొంగళి
- పానకం
- వడపప్పు
- కొబ్బరి కాయ
- అరటి పండ్లు
మంత్రం
“ఓం బ్రహ్మారంభాయై నమః”
ఈ మంత్రాన్ని 108 సార్లు జపించడం అత్యంత ఫలప్రదం.
అష్టాదశ శక్తి పీఠాలలో శ్రీశైలం స్థానం
భారతదేశంలో 18 ప్రధాన శక్తి పీఠాలు ఉన్నాయి. వాటిలో శ్రీశైలం శక్తి పీఠం ప్రత్యేక స్థానం పొందింది, ఎందుకంటే:
- ఇది జ్యోతిర్లింగంతో కలిసి ఉన్న శక్తి పీఠం
- ఆది శంకరాచార్యులు ఇక్కడ సందర్శించి, శివానందలహరి రచించారు
- దక్షిణ భారతదేశంలో అత్యంత మహత్తరమైన పుణ్యక్షేత్రంగా గుర్తింపు
తెలుగు సాహిత్యంలో శ్రీశైలం
అన్నమాచార్యులు శ్రీశైలంపై అనేక కీర్తనలు రచించారు. పోతన తన భాగవతంలో శ్రీశైలం ప్రస్తావన చేశారు. వేమన శతకంలో కూడా మల్లికార్జున ప్రస్తావన ఉంది.
ఆది శంకరాచార్యులు రచించిన “శివానందలహరి” అనే స్తోత్రగ్రంథం శ్రీశైలంలోనే రచించబడింది. ఈ గ్రంథం నేటికీ శివభక్తులకు పవిత్ర పాఠంగా ఉంది.
FAQ — తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
Q1: భ్రమరాంబ అమ్మవారు శక్తి పీఠం ఎక్కడ ఉంది? బ్రహ్మారంభ శక్తి పీఠం ఆంధ్రప్రదేశ్లోని నంద్యాల జిల్లా, శ్రీశైలంలో ఉంది. ఇది కృష్ణా నది ఒడ్డున నల్లమల అడవుల మధ్య సముద్రమట్టానికి 457 మీటర్ల ఎత్తులో ఉంది.
Q2: శ్రీశైలం ఎందుకు ప్రత్యేకమైనది? శ్రీశైలం భారతదేశంలో జ్యోతిర్లింగం మరియు శక్తి పీఠం రెండూ కలిసి ఉన్న అత్యంత అరుదైన క్షేత్రం. ఇక్కడ శివుడు మల్లికార్జునుడిగా, పార్వతి బ్రహ్మారంభగా కొలువై ఉన్నారు.
Q3: దర్శన సమయాలు ఏమిటి? ఆలయం తెల్లవారు 6:30 గంటలకు తెరుచుకుంటుంది, రాత్రి 9:00 గంటల వరకు దర్శనం ఉంటుంది. పండుగల రోజులలో 24 గంటలూ తెరచి ఉంటుంది.
Q4: శ్రీశైలం వెళ్ళడానికి ఉత్తమ సమయం ఏది? అక్టోబర్ నుండి మార్చి వరకు వాతావరణం అనుకూలంగా ఉంటుంది. మహాశివరాత్రి, నవరాత్రుల సమయంలో వెళ్తే ప్రత్యేక అనుభవం లభిస్తుంది. వేసవి నెలల్లో (ఏప్రిల్-జూన్) వేడి ఎక్కువగా ఉంటుంది.
Q5: ఆన్లైన్లో దర్శన టికెట్ బుక్ చేసుకోవచ్చా? అవును, శ్రీశైలం దేవస్థానం అధికారిక వెబ్సైట్ srisailadevasthanam.org ద్వారా VIP దర్శన టికెట్లు, రూమ్లు ముందుగా బుక్ చేసుకోవచ్చు.
Q6: పాతాళగంగ స్నానం ఎలా చేయాలి? ఆలయ ప్రాంగణం నుండి లిఫ్ట్ ద్వారా కిందకు దిగి కృష్ణానదిలో స్నానం చేయవచ్చు. లిఫ్ట్ టికెట్ ₹50 – ₹100 ఉంటుంది. స్నానానంతరం తడి బట్టలు మార్చుకోవడానికి సౌకర్యాలు అందుబాటులో ఉన్నాయి.
Q7: భ్రమరాంబ అమ్మవారు కి ఏ రోజు ప్రత్యేక పూజ చేయాలి? శుక్రవారం అమ్మవారికి అత్యంత ప్రీతికరమైన రోజు. పౌర్ణమి, అమావాస్య రోజులలో ప్రత్యేక పూజలు జరుగుతాయి.
Q8: శ్రీశైలంలో ప్రసాదం ఏమిటి? లడ్డూ అమ్మవారి ప్రసాదంగా అత్యంత ప్రసిద్ధి పొందింది. శ్రీశైలం లడ్డూ చాలా రుచిగా ఉంటుంది — దానిని ఇంటికి తీసుకెళ్ళి అందరికీ పంచడం సంప్రదాయం.
ముగింపు — అమ్మవారి అనుగ్రహం అందరికీ లభించుగాక!
భ్రమరాంబ అమ్మవారు శక్తి పీఠం కేవలం ఒక ఆలయం కాదు — అది శతాబ్దాల ఆధ్యాత్మిక వారసత్వానికి ప్రతీక. ఆ నల్లమల అడవుల మధ్య, కృష్ణమ్మ ఒడ్డున వెలసిన ఈ అమ్మవారు లక్షలాది మంది భక్తుల మనసులలో శాశ్వత స్థానం పొందింది.
మీరు ఒకసారి శ్రీశైలం వెళ్ళినట్లయితే, ఆ అనుభవం జీవితాంతం మీ గుండెలో నిలిచిపోతుంది. అమ్మవారి దర్శనమాత్రం చేత మనసుకు కలిగే ప్రశాంతత — అది మాటల్లో చెప్పడానికి సాధ్యం కాదు, అనుభవించాల్సిందే!
జై భ్రమరాంబ ! జై మల్లికార్జున! 🙏
ఈ వ్యాసం మీకు ఉపయోగపడిందా? మీ శ్రీశైలం యాత్రా అనుభవాలు comment లో పంచుకోండి! మీ స్నేహితులకు, కుటుంబసభ్యులకు share చేయండి.








Leave a comment