No products in the cart.

Home Festivals & Temples శ్రీశైలం డ్యామ్ — చరిత్ర, నిర్మాణం మరియు సందర్శన సమాచారం పూర్తి వివరాలు

Festivals & Temples

శ్రీశైలం డ్యామ్ — చరిత్ర, నిర్మాణం మరియు సందర్శన సమాచారం పూర్తి వివరాలు

Datla VamsikrishnaUpdated 5 months Ago1 Mins read30 Views

Srisailam Dam కృష్ణా నది దృశ్యం — 145 మీటర్ల ఎత్తైన డ్యామ్

కృష్ణా నదిపై నిర్మించిన శ్రీశైలం డ్యామ్ — దక్షిణ భారతదేశంలోనే అతి పెద్ద జలవిద్యుత్ కేంద్రం

Srisailam Dam : మీరు ఒకసారైనా కృష్ణా నదిపై నిలబడి, ఆ అలల శబ్దం వింటూ, అపారమైన నీటి విస్తరణను చూశారా? అదే అనుభవం కలిగించే స్థలం — శ్రీశైలం డ్యామ్. తెలంగాణ మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్ రైతుల జీవనాధారం, లక్షల మంది ప్రజలకు తాగునీరు, మరియు రాష్ట్రానికి విద్యుత్తు అందించే ఈ డ్యామ్ — కేవలం ఒక నిర్మాణం మాత్రమే కాదు, ఒక చరిత్ర.

1960వ దశకంలో ఒక స్వప్నంగా మొదలైన ఈ ప్రాజెక్ట్, దశాబ్దాల కృషి తర్వాత నేడు దక్షిణ భారతదేశంలోనే అతి పెద్ద జలవిద్యుత్ కేంద్రాలలో ఒకటిగా నిలబడింది. ఈ వ్యాసంలో శ్రీశైలం డ్యామ్ పూర్తి చరిత్ర, నిర్మాణ వివరాలు, సందర్శన సమయాలు — అన్నీ తెలుసుకుందాం.

శ్రీశైలం డ్యామ్ అంటే ఏమిటి? ఒక పరిచయం (Srisailam Dam)

శ్రీశైలం డ్యామ్ కృష్ణా నదిపై నిర్మించబడిన భారతదేశంలోని అతి పెద్ద డ్యామ్‌లలో ఒకటి. ఇది తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని నల్లమల అడవుల మధ్య స్థితమై ఉంది.

ఈ డ్యామ్ రెండు రాష్ట్రాలకు — తెలంగాణ మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్ — ఉమ్మడి సంపద. సాగునీరు, తాగునీరు మరియు విద్యుత్ ఉత్పత్తిలో ఇది కీలక పాత్ర పోషిస్తోంది.

శ్రీశైలం డ్యామ్ ముఖ్య వివరాలు (Quick Facts)

📍 స్థానం: నంద్యాల జిల్లా, ఆంధ్రప్రదేశ్ (తెలంగాణ సరిహద్దు దగ్గర)
🌊 నది: కృష్ణా నది
📏 డ్యామ్ పొడవు: 512 మీటర్లు (1,680 అడుగులు)
📐 డ్యామ్ ఎత్తు: 145 మీటర్లు (476 అడుగులు)
💧 నీటి నిల్వ సామర్థ్యం: 308.66 TMC (థౌజండ్ మిలియన్ క్యూబిక్ ఫీట్)
⚡ విద్యుత్ ఉత్పత్తి సామర్థ్యం: 1,670 మెగావాట్లు
🏗️ నిర్మాణ సంవత్సరం: 1960–1981

శ్రీశైలం డ్యామ్ చరిత్ర — ఎప్పుడు మొదలైంది? (Srisailam Dam)

ఆలోచన పుట్టిన రోజులు

శ్రీశైలం ప్రాజెక్ట్ ఆలోచన 1920వ దశకంలోనే మొదలైంది. బ్రిటీష్ ఇంజనీర్లు కృష్ణా నదిపై ఒక పెద్ద డ్యామ్ నిర్మించాలని ప్రతిపాదించారు. కానీ అప్పటి సాంకేతిక, ఆర్థిక పరిస్థితులు అందుకు అనుకూలంగా లేవు.

స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన తర్వాత, 1950వ దశకంలో కేంద్ర ప్రభుత్వం దీన్ని తీవ్రంగా పరిగణించింది. కృష్ణా నది జలాల వినియోగం పై రాష్ట్రాల మధ్య చర్చలు జరిగాయి.

నిర్మాణం ఎప్పుడు మొదలైంది? (Srisailam Dam)

అధికారికంగా శ్రీశైలం డ్యామ్ నిర్మాణం 1960లో ప్రారంభమైంది. అప్పటి ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి శ్రీ దామోదరం సంజీవయ్య హయాంలో పనులు మొదలయ్యాయి.

నల్లమల అడవుల్లో నిర్మించడం అత్యంత సవాలుగా ఉంది. కఠినమైన భూభాగం, దట్టమైన అటవీ ప్రాంతం — ఇవన్నీ నిర్మాణ పనులను నిదానించాయి.

నిర్మాణం ఎంత కాలం పట్టింది? (Srisailam Dam)

డ్యామ్ నిర్మాణం సుమారు 21 సంవత్సరాలు పట్టింది. దశలవారీగా పని జరిగింది:

1963: మొదటి దశ పనులు ప్రారంభం
1974: విద్యుత్ ఉత్పత్తి మొదలైంది (మొదటి యూనిట్)
1981: డ్యామ్ అధికారికంగా పూర్తి అయింది
1984: పూర్తి స్థాయి విద్యుత్ ఉత్పత్తి ప్రారంభమైంది

శ్రీశైలం డ్యామ్ నిర్మాణం — ఎలా జరిగింది? (Srisailam Dam)

ఇంజనీరింగ్ అద్భుతం

శ్రీశైలం డ్యామ్ నిర్మాణం నిజంగా ఒక ఇంజనీరింగ్ మ్యాజిక్. నల్లమల కొండల మధ్య, కృష్ణా నది గర్జిస్తున్న చోట, వేలాది మంది కార్మికులు రాత్రింబవళ్ళు పని చేశారు.

కాంక్రీట్ గ్రావిటీ డ్యామ్ పద్ధతిలో నిర్మించబడింది
లక్షల టన్నుల సిమెంట్, ఇసుక, గ్రానైట్ రాళ్ళు వాడారు
భారతీయ ఇంజనీర్లు ఈ ప్రాజెక్ట్‌ను డిజైన్ చేసి నిర్వహించారు

స్పిల్‌వే గేట్లు

డ్యామ్‌లో మొత్తం 12 రేడియల్ క్రెస్ట్ గేట్లు ఉన్నాయి. వరదకాలంలో నీటిని వదిలే దృశ్యం అత్యంత అద్భుతంగా ఉంటుంది. గేట్లు తెరిచినప్పుడు కిలోమీటర్ల దూరం వరకు ఆ శబ్దం వినిపిస్తుంది.

శ్రీశైలం సంపూర్ణ గైడ్ 2026 “13 Must-Visit Places in Srisailam Temple complete guide…https://rootritual.in/srisailam-temple-complete-guide-must-visit-places/

విద్యుత్ ఉత్పత్తి కేంద్రాలు

శ్రీశైలం లో రెండు విద్యుత్ కేంద్రాలు ఉన్నాయి:

ఎడమ గట్టు విద్యుత్ కేంద్రం (LBPH): తెలంగాణ వాటా — 900 MW
కుడి గట్టు విద్యుత్ కేంద్రం (RBPH): ఆంధ్రప్రదేశ్ వాటా — 770 MW

శ్రీశైలం డ్యామ్ ప్రాముఖ్యత — ఎందుకు ముఖ్యమైనది? (Srisailam Dam)

శ్రీశైలం జ్యోతిర్లింగానికి రామాయణంతో అద్భుతమైన సంబంధం — తెలిస్తే ఆశ్చర్యపోతారుhttps://rootritual.in/%e0%b0%b6%e0%b1%8d%e0%b0%b0%e0%b1%80%e0%b0%b6%e0%b1%88%e0%b0%b2%e0%b0%82-%e0%b0%9a%e0%b0%b0%e0%b0%bf%e0%b0%a4%e0%b1%8d%e0%b0%b0-%e0%b0%a4%e0%b1%86%e0%b0%b2%e0%b1%81%e0%b0%97%e0%b1%81-jyothirlingam-ram/

నీటిపారుదల

శ్రీశైలం నీళ్ళు లక్షల ఎకరాల వ్యవసాయ భూమికి సాగునీరు అందిస్తున్నాయి. తెలంగాణ మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్ రైతులకు ఇది జీవనాధారం.

తాగునీరు

హైదరాబాద్ నగరానికి మంచినీటి సరఫరాలో శ్రీశైలం కీలక పాత్ర వహిస్తోంది. నాగార్జున సాగర్ తో కలిసి, ఈ ప్రాజెక్ట్ హైదరాబాద్‌కు జీవమిస్తోంది.

విద్యుత్ ఉత్పత్తి

రెండు రాష్ట్రాలకు కలిపి 1,670 MW విద్యుత్ ఉత్పత్తి
వేసవి నెలల్లో విద్యుత్ సంక్షోభం తీర్చడంలో సాయం చేస్తోంది
పంప్డ్ స్టోరేజ్ పద్ధతిలో రాత్రిపూట విద్యుత్ నిల్వ చేస్తారు

పర్యాటక రంగం

శ్రీశైలం ప్రతి సంవత్సరం లక్షలాది పర్యాటకులను ఆకర్షిస్తోంది. డ్యామ్, మల్లికార్జున జ్యోతిర్లింగ ఆలయం, నల్లమల అడవులు — అన్నీ కలిసి ఇది ఒక సంపూర్ణ పర్యాటక గమ్యంగా నిలుస్తోంది.

శ్రీశైలం సందర్శనకు అత్యుత్తమ సమయం (Srisailam Dam)

🌧️ వర్షాకాలం (జూలై – సెప్టెంబర్) — అద్భుతమైన సమయం

వర్షాకాలంలో శ్రీశైలం ఒక వేరే లోకంగా ఉంటుంది. గేట్లు తెరిస్తే నీటి ప్రవాహం చూడడానికి లక్షలాది మంది వస్తారు.

గేట్లు తెరిచినప్పుడు చూడడానికి బెస్ట్ టైమ్
నల్లమల అడవులు పచ్చగా, అందంగా ఉంటాయి
కానీ రహదారులు కొన్నిసార్లు మూతపడతాయి — ముందే చెక్ చేసుకోండి

❄️ శీతాకాలం (అక్టోబర్ – ఫిబ్రవరి) — సందర్శనకు బెస్ట్ సీజన్

శ్రీశైలం సందర్శించడానికి శీతాకాలమే అన్నిటికంటే అనువైన సీజన్.

వాతావరణం చల్లగా, హాయిగా ఉంటుంది
డ్యామ్ నీళ్ళు నిండుగా ఉంటాయి
ట్రెక్కింగ్, బోటింగ్‌కు అనువైన వాతావరణం
అక్టోబర్ – నవంబర్ నెలలు అన్నిటికంటే పర్ఫెక్ట్

☀️ వేసవికాలం (మార్చి – జూన్) — జాగ్రత్తగా వెళ్ళండి

వేడి ఎక్కువగా ఉంటుంది (40°C పైన)
డ్యామ్‌లో నీటి స్థాయి తక్కువగా ఉంటుంది
తెల్లవారుజామున వెళ్ళడం మంచిది

శ్రీశైలంలో చూడవలసిన ప్రదేశాలు (Srisailam Dam)

సాక్షి గణపతి దేవాలయం శ్రీశైలం — భక్తుల పేర్లు రాసే దేవుని అద్భుత కథhttps://rootritual.in/sakshi-ganapathi-temple-srisailam-secret/

1. శ్రీశైలం డ్యామ్ వ్యూ పాయింట్

డ్యామ్ మొత్తాన్ని పై నుండి చూడడానికి వ్యూ పాయింట్ ఉంది. వర్షాకాలంలో గేట్లు తెరిచినప్పుడు ఈ దృశ్యం మీరు మర్చిపోలేరు.

2. శ్రీ భ్రమరాంబా మల్లికార్జున స్వామి ఆలయం

12 జ్యోతిర్లింగాలలో ఒకటైన శ్రీశైలం మల్లికార్జున ఆలయం. ఆదిశంకరాచార్యుల నుండి, కొలను శంకర్ రాజు వరకు అందరూ ఇక్కడ పూజలు చేశారు. ఆలయ దర్శనానికి ఆధికారిక వెబ్‌సైట్ ఇక్కడ చూడండి.

3. నల్లమల అడవులు & టైగర్ రిజర్వ్

నాగార్జున సాగర్-శ్రీశైలం టైగర్ రిజర్వ్ — భారతదేశంలోనే అతి పెద్ద టైగర్ రిజర్వ్‌లలో ఒకటి. చీతాలు, అడవి పందులు, సాంబార్ జింకలు ఇక్కడ కనిపిస్తాయి.

4. పాతాళగంగ

డ్యామ్ కింద కృష్ణా నది గట్టున ఉన్న పాతాళగంగ పవిత్ర స్నాన స్థలం. రోప్‌వే ద్వారా కిందికి వెళ్ళొచ్చు. అద్భుతమైన అనుభవం!

5. అక్కమహాదేవి గుహలు

చాళుక్య రాజుల కాలంలో నిర్మించబడిన రాతి గుహలు మరియు శిల్పాలు ఇక్కడ ఉన్నాయి. చరిత్ర ప్రేమికులకు ఇది స్వర్గం.

శ్రీశైలం ఎలా వెళ్ళాలి? (Srisailam Dam)

రోడ్డు మార్గం

హైదరాబాద్ నుండి: సుమారు 230 కి.మీ. — దాదాపు 4-5 గంటలు
కర్నూలు నుండి: సుమారు 165 కి.మీ. — దాదాపు 3 గంటలు
విజయవాడ నుండి: సుమారు 310 కి.మీ.

రైలు మార్గం

సమీప రైల్వే స్టేషన్లు: మర్కాపూర్ రోడ్, కర్నూలు, నంద్యాల. స్టేషన్ నుండి శ్రీశైలానికి బస్సులు, ఆటోలు అందుబాటులో ఉంటాయి.

ఎయిర్ పోర్ట్

సమీప విమానాశ్రయం: హైదరాబాద్ రాజీవ్ గాంధీ ఇంటర్నేషనల్ ఎయిర్‌పోర్ట్. అక్కడ నుండి క్యాబ్ లేదా బస్సులో రావచ్చు.

పర్యాటకులకు ముఖ్యమైన సమాచారం (Srisailam Dam)

ప్రవేశ రుసుములు

డ్యామ్ వీక్షణ: ఉచితం (కొన్ని ప్రత్యేక ప్రాంతాలకు రుసుము వర్తిస్తుంది)
రోప్‌వే: ₹100 – ₹150 (పెద్దలు)
బోటింగ్: ₹200 – ₹500 (రకాన్ని బట్టి)

సందర్శన సమయాలు

డ్యామ్ వ్యూ పాయింట్: ఉదయం 8 గంటల నుండి సాయంత్రం 6 గంటల వరకు
ఆలయం: సీజన్ బట్టి సమయాలు మారతాయి — ముందే చెక్ చేసుకోండి

గమనించవలసిన విషయాలు

వర్షాకాలంలో వెళ్ళేవారు రోడ్డు పరిస్థితులు ముందే తెలుసుకోండి
నల్లమల అటవీ ప్రాంతంలో రాత్రిపూట ప్రయాణించకండి
తగినంత నీళ్ళు, తినుబండారాలు తీసుకెళ్ళండి
ప్లాస్టిక్ తీసుకెళ్ళకండి — పర్యావరణాన్ని కాపాడండి

శ్రీశైలం డ్యామ్ — గర్వించదగిన రికార్డులు (Srisailam Dam)

🏆 భారతదేశంలో అతి పెద్ద జలవిద్యుత్ కేంద్రాలలో ఒకటి
🏆 ప్రపంచంలో రెండవ అతి పెద్ద జలవిద్యుత్ కేంద్రం (ఆర్క్ డ్యామ్ కాకుండా)
🏆 దక్షిణ భారతదేశంలో అతి పెద్ద రిజర్వాయర్
🏆 నాగార్జున సాగర్-శ్రీశైలం టైగర్ రిజర్వ్ అతి పెద్ద — 3,568 చ.కి.మీ.

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQ) (Srisailam Dam)

శ్రీశైలం డ్యామ్ నిర్మాణం ఎప్పుడు మొదలైంది? శ్రీశైలం డ్యామ్ నిర్మాణం అధికారికంగా 1960లో మొదలైంది మరియు 1981లో పూర్తి అయింది.

శ్రీశైలం డ్యామ్ ఎత్తు ఎంత? డ్యామ్ ఎత్తు 145 మీటర్లు (476 అడుగులు), పొడవు 512 మీటర్లు.

శ్రీశైలం సందర్శించడానికి బెస్ట్ సీజన్ ఏది? అక్టోబర్ నుండి ఫిబ్రవరి వరకు శీతాకాలం అన్నిటికంటే మంచి సమయం. వర్షాకాలంలో (జూలై-సెప్టెంబర్) గేట్లు తెరిస్తే అద్భుతమైన దృశ్యం కనిపిస్తుంది.

శ్రీశైలం డ్యామ్ ఎంత విద్యుత్తు ఉత్పత్తి చేస్తుంది? రెండు రాష్ట్రాలు కలిపి మొత్తం 1,670 మెగావాట్ల విద్యుత్తు ఉత్పత్తి సామర్థ్యం ఉంది.

హైదరాబాద్ నుండి శ్రీశైలం ఎంత దూరం? సుమారు 230 కిలోమీటర్లు. రోడ్డు మార్గంలో 4-5 గంటల ప్రయాణం.

శ్రీశైలం డ్యామ్ ఏ నదిపై ఉంది? కృష్ణా నదిపై నిర్మించబడింది.

శ్రీశైలంలో ఉండటానికి లాడ్జీలు దొరుకుతాయా? అవును, APTDC గెస్ట్ హౌస్, దేవస్థానం లాడ్జీలు, మరియు ప్రైవేట్ హోటళ్ళు అందుబాటులో ఉన్నాయి.

నల్లమల అడవిలో ట్రెక్కింగ్ చేయవచ్చా? అటవీ శాఖ అనుమతితో కొన్ని ట్రెక్కింగ్ రూట్లు అందుబాటులో ఉన్నాయి. ముందే అనుమతి తీసుకోవడం అవసరం.

శ్రీశైలంలో చూడవలసిన ప్రదేశాలు — భక్తి, ప్రకృతి, సాహసం ఒకే చోటhttps://rootritual.in/%e0%b0%b6%e0%b1%8d%e0%b0%b0%e0%b1%80%e0%b0%b6%e0%b1%88%e0%b0%b2%e0%b0%82-tourist-places-telugu-2026-tour-guide/

ముగింపు (Srisailam Dam)

శ్రీశైలం డ్యామ్ — ఇది కేవలం సిమెంటు, రాళ్ళతో నిర్మించిన నిర్మాణం మాత్రమే కాదు. ఇది తెలుగు ప్రజల కష్టానికి, ఇంజనీర్ల మేధస్సుకు, మరియు కృష్ణమ్మ ఆశీస్సులకు సజీవ సాక్ష్యం.

నల్లమల కొండల మధ్య నిలబడిన ఈ అద్భుతం చూడండి. మల్లికార్జున స్వామిని దర్శించుకోండి. కృష్ణా నదిలో పాతాళగంగలో మునకవేయండి. ఈ అనుభవం మీ జీవితంలో మర్చిపోలేని జ్ఞాపకంగా మిగిలిపోతుంది.

మీరు ఈ వ్యాసం ఉపయోగకరంగా అనిపించిందా? మీ స్నేహితులకు, కుటుంబ సభ్యులకు షేర్ చేయండి — వారు కూడా శ్రీశైలం గురించి తెలుసుకోనివ్వండి!