Criminal Tribes Act 1871 : ఊహించండి — మీరు పుట్టిన రోజే మీకు “నేరస్థుడు” అనే లేబుల్ అంటుకుంటుంది. మీరు ఏ తప్పూ చేయలేదు. ఏ న్యాయస్థానం మిమ్మల్ని విచారించలేదు. ఏ సాక్ష్యం లేదు. కానీ కేవలం మీరు ఫలానా కులంలో, ఫలానా తెగలో పుట్టారు అనే కారణంతో — మీ జీవితాంతం పోలీసు నిఘాలో గడపాలి.
ఇది కల్పితం కాదు. 1871లో బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం అమలు చేసిన Criminal Tribes Act 1871 యొక్క క్రూరమైన వాస్తవం ఇది.
ఈ చట్టం వల్ల భారతదేశంలోని కోట్లాది మంది ప్రజలు — ముఖ్యంగా తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని అనేక జాతులు — తరతరాలుగా హక్కులు లేకుండా బతికారు. ఈ వ్యాసంలో ఆ చట్టం గురించి సంపూర్ణంగా తెలుసుకుందాం.
క్రిమినల్ ట్రైబ్స్ యాక్ట్ 1871 అంటే ఏమిటి?
క్రిమినల్ ట్రైబ్స్ యాక్ట్ (Criminal Tribes Act 1871) అనేది బ్రిటిష్ ఇండియా ప్రభుత్వం 1871 సంవత్సరంలో చేసిన ఒక అమానవీయ చట్టం. దీని ప్రకారం కొన్ని నిర్దిష్ట జాతులు, తెగలు, కులాలను “జన్మతః నేరస్థులు” (Born Criminals) గా గుర్తించారు.
ఈ చట్టం ప్రకారం ఆ జాతులకు చెందిన ప్రతి వ్యక్తి — వయసు, లింగం, చదువు తేడా లేకుండా — పోలీసు నిఘాలో నమోదు కావాలి. వారు ఎక్కడికైనా వెళ్ళాలంటే అనుమతి తీసుకోవాలి. లేకపోతే నేరం.
ఈ చట్టం ఎందుకు తేబడింది? చారిత్రక నేపథ్యం
బ్రిటిష్ పాలనలో “క్రమం” కోసం వేట
1857 సిపాయి తిరుగుబాటు తర్వాత బ్రిటిష్ వారు భారత పాలనను మరింత గట్టిగా పట్టుకున్నారు. అడవులు, కొండలు, మైదానాల్లో స్వేచ్ఛగా జీవించే సంచార జాతులు వారికి “అదుపు చేయడం కష్టం” అనిపించింది.
ఈ జాతులు:
- బ్రిటిష్ పన్ను వ్యవస్థను వ్యతిరేకించాయి
- స్థిరనివాసం లేకుండా తిరిగేవి
- వారి సంస్కృతి, ఆచారాలు అర్థం కాలేదు
దీంతో బ్రిటిష్ అధికారులు ఈ జాతులను “సహజంగా నేరప్రవృత్తి గలవారు” అని నిర్ణయించారు. ఇందుకోసమే ఈ చట్టాన్ని రూపొందించారు.
విక్టోరియన్ యుగపు వర్గభేద సిద్ధాంతం
అప్పటి బ్రిటిష్ అధికారులు Phrenology (తల ఆకారాన్ని బట్టి స్వభావం నిర్ణయించడం) వంటి విచిత్రమైన సిద్ధాంతాలను నమ్మేవారు. వారి దృష్టిలో కొన్ని జాతులు “Hereditary Criminals” — అంటే వంశపారంపర్యంగా నేరస్థులు.
ఈ శాస్త్రీయ వికృతి భారత సంచార జాతులపై మోపబడింది.
కుల వ్యవస్థ అసలు చరిత్ర: మొఘలులు-బ్రిటీషర్ల కంటే ముందు భారత్ ఎలా ఉందంటే?https://rootritual.in/caste-system-history-india-before-mughals-british/
చట్టంలో ఏముంది? ముఖ్యమైన నిబంధనలు

Criminal Tribes Act 1871 లోని కీలకమైన అంశాలు:
- నమోదు తప్పనిసరి: నిర్దిష్ట జాతులకు చెందిన ప్రతి వ్యక్తి పోలీస్ రిజిస్టర్లో పేరు నమోదు చేయించుకోవాలి
- Roll Call: ప్రతిరోజూ లేదా వారానికి అనేకసార్లు పోలీస్ స్టేషన్కు హాజరు కావాలి
- ప్రయాణ నిషేధం: నిర్ణీత ప్రాంతం దాటి వెళ్ళడానికి అనుమతి పత్రం తప్పనిసరి
- సెటిల్మెంట్ క్యాంపులు: కొన్ని జాతులను నిర్బంధ కాలనీల్లో నివసించేలా చేశారు
- పిల్లలను వేరు చేయడం: పిల్లలను తల్లిదండ్రుల నుండి తీసుకెళ్ళి ప్రభుత్వ శిక్షణ శిబిరాల్లో పెంచారు
- ఉల్లంఘిస్తే జైలు: నిబంధనలు పాటించకపోతే జైలు శిక్ష
ఏ జాతులు ప్రభావితమయ్యాయి? (Criminal Tribes Act 1871 )
తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్లో ప్రభావం
మన రాష్ట్రాల్లో అనేక జాతులు ఈ చట్టం వల్ల తీవ్రంగా నష్టపోయాయి:
- యానాది జాతి – ఆంధ్రప్రదేశ్లో ముఖ్యంగా నెల్లూరు జిల్లా పరిసరాల్లో
- బోయ జాతి – వేటాడడం వారి జీవన విధానం, నేరస్థులుగా ముద్రపడ్డారు
- యెరుకల జాతి – సంచారజాతి, ఈ చట్టం వల్ల తీవ్ర ఇబ్బందులు పడింది
- లంబాడీ జాతి – వ్యాపారులు, సంచారజాతి
- కోరచ జాతి – పశువుల వ్యాపారులు
ఈ జాతులు తరాల తరబడి సంచారజీవనం చేసేవి. వారి సంస్కృతిని, జీవనవిధానాన్ని అర్థం చేసుకోకుండా “నేరస్థులు” అని ముద్ర వేయడం అన్యాయం.
భారతదేశం మొత్తంగా
దేశవ్యాప్తంగా 150 కంటే ఎక్కువ జాతులు ఈ చట్టం కింద వర్గీకరించబడ్డాయి. ఒక అంచనా ప్రకారం కోటి మందికి పైగా ప్రజలు నేరుగా ప్రభావితమయ్యారు.
చట్టం అమలు ఎలా జరిగింది?
నిత్య నిఘా నరకం
ఈ జాతులకు చెందిన వ్యక్తులు ప్రతిరోజూ తెల్లవారుజామున పోలీస్ స్టేషన్కు వెళ్ళి హాజరు వేయించుకోవాలి. సాయంత్రం మళ్ళీ వెళ్ళాలి. ఒక్కసారి హాజరు కాకపోయినా అరెస్టు.
ఒక రైతు పొలం పని చేయడానికి పక్క గ్రామానికి వెళ్ళాలంటే — పోలీస్ అనుమతి పత్రం తప్పనిసరి. ఆ పత్రం లేకపోతే జైలు.
సెటిల్మెంట్ క్యాంపులు – నిర్బంధ కాలనీలు
కొన్ని ప్రాంతాల్లో ఈ జాతులను నిర్బంధ శిబిరాల్లో నివసించేలా చేశారు. ఇవి పేరుకే “Settlement Camps” — వాస్తవానికి జైళ్ళే.
- స్వేచ్ఛగా బయటికి వెళ్ళే అధికారం లేదు
- జైలు వంటి నిఘా
- పిల్లలను తల్లిదండ్రుల నుండి వేరు చేసి “Reformatory Schools”కు తరలించేవారు
“అనుమతి పత్రం” వ్యాపారం
స్థానిక పోలీసు అధికారులు అనుమతి పత్రాల పేరుతో లంచాలు వసూలు చేసేవారు. ఈ జాతులు డబ్బులు ఇవ్వకపోతే పత్రం దొరకదు, వెళ్ళలేరు, పని చేయలేరు — వట్టిగా చిక్కుకుపోయేవారు.
చట్టానికి వ్యతిరేకంగా ప్రతిఘటన (Criminal Tribes Act 1871 )
జాతీయ నాయకుల పోరాటం
స్వాతంత్ర్య పోరాటంలో అనేక నాయకులు ఈ చట్టాన్ని తీవ్రంగా వ్యతిరేకించారు:
- మహాత్మా గాంధీ ఈ చట్టాన్ని “అమానవీయం” అని పిలిచారు
- అంబేద్కర్ ఈ జాతుల హక్కుల గురించి పోరాడారు
- జవహర్లాల్ నెహ్రూ స్వాతంత్ర్యం వచ్చాక ఈ చట్టాన్ని రద్దు చేయాలని వాదించారు
జాతుల ప్రతిఘటన
ఈ జాతుల ప్రజలు మాత్రం మళ్ళీ మళ్ళీ తిరుగుబాటు చేసారు:
- నిఘాను అతిక్రమించి పారిపోయేవారు
- సమాచారం తప్పుగా ఇచ్చేవారు
- రహస్య నెట్వర్క్ల ద్వారా ఒకరికొకరు సహాయం చేసుకునేవారు
1871 నుండి 1952 వరకు – చట్టం పరిణామం (Criminal Tribes Act 1871 )
| సంవత్సరం | జరిగిన సంఘటన |
|---|---|
| 1871 | Criminal Tribes Act మొదలు |
| 1897 | చట్టం మరింత కఠినంగా మారింది |
| 1911 | సెటిల్మెంట్ క్యాంపుల విస్తరణ |
| 1924 | సవరణలు చేసి మరికొన్ని జాతులు చేర్చారు |
| 1947 | స్వాతంత్ర్యం వచ్చింది |
| 1952 | చట్టం రద్దు చేశారు |
స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన తర్వాత 1952లో ఈ చట్టాన్ని రద్దు చేసి Habitual Offenders Act తీసుకొచ్చారు. కానీ చాలా మంది విమర్శకులు ఆ కొత్త చట్టం కూడా పాత చట్టం యొక్క మారురూపమేనని అంటారు.
చట్టం రద్దు తర్వాత పరిస్థితి
“Denotified Tribes” – సమస్యలు కొనసాగాయి
1952లో చట్టం రద్దు చేసినప్పటికీ, ఈ జాతులను “Denotified Tribes (DNTs)” గా వ్యవహరించారు. కానీ వారి మీద:
- సామాజిక ముద్ర తొలగలేదు
- పోలీసులు “అనుమాన దృష్టి”తో చూడడం మానలేదు
- ఉద్యోగాల్లో వివక్ష కొనసాగింది
- విద్యావకాశాలు దూరంగానే ఉన్నాయి
నేటికీ సమస్యలు
Renke Commission (2008) నివేదిక ప్రకారం DNT జాతుల్లో:
- అక్షరాస్యత చాలా తక్కువగా ఉంది
- ఆర్థిక వెనుకబాటుతనం ఎక్కువ
- పోలీసు వేధింపులు ఇంకా జరుగుతున్నాయి
తెలుగు జాతులపై చారిత్రక అన్యాయం
తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్లో ఈ చట్టం వల్ల నష్టపోయిన జాతులు నేటికీ వెనుకబడిన వర్గాలుగా మిగిలిపోయాయి. వారి చరిత్రను, వారు పడిన కష్టాలను అర్థం చేసుకోవడం మన బాధ్యత.
యానాది జాతి గురించి ఒక విషాదకరమైన వాస్తవం — వారు అడవుల్లో జంతువుల వలె జీవించారని, వేట మాత్రమే తెలుసని కొందరు చెప్పేవారు. కానీ నిజానికి వారికి గొప్ప అడవి జ్ఞానం, ఔషధ విద్య, పర్యావరణ అవగాహన ఉంది — బ్రిటిష్ వారు దాన్ని “నేరం”గా చూపించారు.
ఈ చట్టం నుండి నేర్చుకోవలసిన పాఠాలు (Criminal Tribes Act 1871 )
న్యాయం అందరికీ సమానంగా ఉండాలి
Criminal Tribes Act 1871 చెప్పే సందేశం — చట్టం ఎప్పుడూ జన్మను కాదు, చేత పనిని బట్టి నేరాన్ని నిర్ణయించాలి. ఒక వ్యక్తి చేసిన తప్పుకు అతని జాతిని మొత్తం శిక్షించడం ఎంత పెద్ద అన్యాయమో ఈ చట్టం రుజువు చేసింది.
చరిత్రను తెలుసుకోవడం అవసరం
మన పూర్వీకులు ఏమి పడ్డారో తెలుసుకోవడం — జాతీయ బాధ్యత. భవిష్యత్తులో అలాంటి అన్యాయాలు జరగకుండా చూడడానికి చరిత్ర అవసరం.
DNT జాతులకు ప్రత్యేక సహాయం అవసరం
నేటికీ DNT జాతులకు:
- ప్రత్యేక రిజర్వేషన్లు
- విద్యా సహాయం
- ఆర్థిక మద్దతు అవసరం
NCDNT (National Commission for Denotified, Nomadic and Semi-Nomadic Tribes) ఇప్పటికీ ఈ జాతుల హక్కుల కోసం పనిచేస్తోంది.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQ)-(Criminal Tribes Act 1871 )
Q1: Criminal Tribes Act 1871 ఎప్పుడు వచ్చింది? 1871లో బ్రిటిష్ ఇండియా ప్రభుత్వం ఈ చట్టాన్ని చేసింది. ఇది మొదట ఉత్తర భారతదేశంలో అమలైంది, తర్వాత దేశం మొత్తానికి విస్తరించింది.
Q2: ఈ చట్టం ఎప్పుడు రద్దు అయింది? 1952లో భారత స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన తర్వాత ఈ చట్టాన్ని రద్దు చేసి Habitual Offenders Act తీసుకొచ్చారు.
Q3: ఈ చట్టం వల్ల ఎంత మంది ప్రభావితమయ్యారు? అంచనాల ప్రకారం కోటి మందికి పైగా ప్రజలు నేరుగా ప్రభావితమయ్యారు. 150కు పైగా జాతులు ఈ చట్టం కింద నమోదయ్యాయి.
Q4: తెలుగు రాష్ట్రాల్లో ఏ జాతులు ప్రభావితమయ్యాయి? తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్లో యానాది, బోయ, యెరుకల, లంబాడీ, కోరచ వంటి అనేక జాతులు ఈ చట్టం వల్ల తీవ్రంగా నష్టపోయాయి.
Q5: Denotified Tribes అంటే ఏమిటి? 1952లో Criminal Tribes Act 1871 రద్దు అయిన తర్వాత ఆ చట్టం కింద ఉన్న జాతులను “Denotified Tribes (DNTs)” అని పిలిచారు. వారికి ఇప్పటికీ ప్రత్యేక హక్కులు, సహాయం అవసరం.
Q6: ఈ చట్టాన్ని ఎవరు వ్యతిరేకించారు? మహాత్మా గాంధీ, డాక్టర్ అంబేద్కర్, జవహర్లాల్ నెహ్రూ వంటి నాయకులు ఈ చట్టాన్ని తీవ్రంగా వ్యతిరేకించారు. అనేక సంఘసంస్కర్తలు DNT జాతుల హక్కుల కోసం పోరాడారు.
Q7: నేటికీ DNT జాతులకు సమస్యలు ఉన్నాయా? అవును. 2008 Renke Commission నివేదిక ప్రకారం DNT జాతుల్లో అక్షరాస్యత తక్కువగా ఉంది, ఆర్థిక వెనుకబాటు ఎక్కువగా ఉంది, మరియు పోలీసు వేధింపులు ఇంకా కొనసాగుతున్నాయి.
ముగింపు – చరిత్ర మనకు ఏం చెప్తోంది? (Criminal Tribes Act 1871 )
Criminal Tribes Act 1871 కేవలం ఒక చట్టం కాదు — అది తరాల కన్నీళ్ళకు, అవమానాలకు, స్వేచ్ఛా హరణానికి సాక్షి.
పుట్టుకతోనే నేరస్థులుగా ముద్ర వేయబడిన ఆ జాతులు నేడు మన మధ్యనే ఉన్నారు. వారి పూర్వీకులు నిర్బంధ శిబిరాల్లో, పోలీసు నిఘాలో, అవమానంలో జీవించారు.
వారి చరిత్రను తెలుసుకోవడం — మన బాధ్యత. వారికి న్యాయం చేకూర్చడం — మన కర్తవ్యం.
ఈ వ్యాసం మీకు ఉపయోగపడిందా? మీ స్నేహితులతో, కుటుంబ సభ్యులతో షేర్ చేయండి. మన చరిత్రను తెలుసుకుందాం, తెలియజేద్దాం.
rootritual.in — ఆరోగ్యం, చరిత్ర, అవగాహన — తెలుగులో
కొత్త క్రిమినల్ చట్టాలు BNS, BNSS, BSA — భారతదేశ చరిత్రలో అతిపెద్ద న్యాయ సంస్కరణ!https://rootritual.in/bns-bnss-bsa-telugu-artham-new-criminal-laws-india/







Leave a comment