
1980వ దశకం.. ముంబైలోని బిజీగా ఉండే డైమండ్ మార్కెట్ అది. అక్కడ ఒక కుర్రాడు రోజంతా వజ్రాలను గమనిస్తూ కూర్చునేవాడు. అతనికి ఉన్నది కేవలం జేబులో వంద రూపాయలు, కళ్లలో కోటి కలలు. ఆ రోజు అతను అనుకుంటే ఒక డైమండ్ బ్రోకర్ గానే స్థిరపడిపోయేవాడు. కానీ అతని ఆలోచనలు సముద్రమంత లోతు, ఆకాశమంత ఎత్తు. ఆ కుర్రాడే నేడు భారతదేశపు మౌలిక సదుపాయాల రారాజు— గౌతమ్ శాంతిలాల్ అదానీ.
గౌతమ్ అదానీ జీవితం అంటే కేవలం సంపద కాదు, అది ఒక సామాన్యుడు వ్యవస్థలని ఎలా నిర్మించవచ్చో నేర్పే పాఠం. ఈ ఆర్టికల్లో అదానీ ఎదుగుదల, ఆయన ఎదుర్కొన్న సవాళ్లు మరియు ప్రపంచానికి ఆయన ఇచ్చిన సందేశం గురించి పూర్తి వివరంగా తెలుసుకుందాం.
Quick Facts: గౌతమ్ అదానీ గురించి కొన్ని కీలక అంశాలు
| ఫీచర్ | వివరాలు |
| పూర్తి పేరు | గౌతమ్ శాంతిలాల్ అదానీ |
| పుట్టిన తేదీ | జూన్ 24, 1962 |
| పుట్టిన ఊరు | అహ్మదాబాద్, గుజరాత్ |
| సంస్థ పేరు | అదానీ గ్రూప్ (Adani Group) |
| ప్రధాన రంగాలు | ఓడరేవులు, విద్యుత్, గ్రీన్ ఎనర్జీ, ఎయిర్పోర్ట్స్ |
| జీవన సూత్రం | “Growth with Goodness” |
చిన్ననాటి పునాదులు: ఆ 500 రూపాయలు.. ఒక మహా సామ్రాజ్యానికి పునాది! (గౌతమ్ అదానీ బయోగ్రఫీ)
1970వ దశకం ముగింపు సమయం. అహ్మదాబాద్లోని ఒక మధ్యతరగతి జౌళి వ్యాపారి ఇంట్లో ఎనిమిది మంది పిల్లలు. సందడి బానే ఉన్నా, గౌతమ్ అదానీ ఆలోచనలు మాత్రం ఆ ఇంటి గోడలను దాటి ఎక్కడో ఉండేవి. ఆయనకి పుస్తకాల్లోని పాఠాల కంటే, మార్కెట్ వీధుల్లో జరిగే బేరసారాలు, మనుషుల మనస్తత్వాలు చదవడం అంటే ప్రాణం.
అప్పుడే ఆయన ఒక సాహసోపేతమైన నిర్ణయం తీసుకున్నారు. చదువుని మధ్యలోనే ఆపేసి, తండ్రి చేస్తున్న క్లాత్ బిజినెస్లో సెటిల్ అయిపోకుండా, తన అదృష్టాన్ని పరీక్షించుకోవడానికి కేవలం 500 రూపాయలతో కలల నగరం ముంబై కి రైలు ఎక్కారు. అప్పుడు ఆయన వయసు కేవలం 16 ఏళ్లు మాత్రమే!
ముంబైలో ఆరంభం: ఫుట్పాత్ల నుండి డైమండ్ మార్కెట్ వరకు
ముంబైలో అడుగుపెట్టిన ఆ కుర్రాడికి ఎవరూ తెలియదు, ఉండటానికి సరైన నీడ కూడా లేదు.
- మొదటి నివాసం: ముంబైలోని అత్యంత రద్దీగా ఉండే మలద్ (Malad) ఏరియాలో ఒక చిన్న గదిలో తన స్నేహితులతో కలిసి ఉండేవారు. ఆ గది ఎంత చిన్నదంటే, ఒకరు కదిలితే ఇంకొకరికి తగిలేలా ఉండేది.
- ఆకలి పాఠాలు: చేతిలో డబ్బులు తక్కువ.. ఒక పూట తింటే ఇంకో పూట టిఫిన్తో సరిపెట్టుకోవాల్సిన రోజులు. రైలు చార్జీలు ఆదా చేయడానికి కిలోమీటర్ల కొద్దీ ఎండలో నడిచేవారు. కానీ ఆయన ముఖంలో ఎప్పుడూ అలసట కనిపించేది కాదు, కేవలం ఏదో సాధించాలనే తపన తప్ప!
మహేంద్ర బ్రదర్స్: వజ్రాల మధ్య పదును తేలిన బుర్ర
కొంతకాలం వెతికాక, ముంబైలోని ప్రసిద్ధ మహేంద్ర బ్రదర్స్ (Mahendra Brothers) డైమండ్ కంపెనీలో ఒక సాధారణ ‘డైమండ్ సార్టర్’ (వజ్రాలను వేరు చేసేవాడు) గా పని దొరికింది.
- పని తీరు: అక్కడ డైమండ్ మార్కెట్ లోని జావేరీ బజార్ గల్లీల్లో అదానీ ప్రతిరోజూ వందల వజ్రాలను చూసేవారు. ఏది అసలైన వజ్రం? ఏది నకిలీది? ఏ వజ్రానికి మార్కెట్ లో ఎంత డిమాండ్ ఉంటుంది? అనేది ఆయన గమనించేవారు.
- అబ్జర్వేషన్ స్కిల్స్: మిగతా కార్మికులు కేవలం పని చేసి జీతం తీసుకుంటే, అదానీ మాత్రం “వ్యాపారం ఎలా జరుగుతోంది?” అని గమనించేవారు. ఒక్కో వజ్రం వెనుక ఉండే లాభం ఎంత? మధ్యవర్తులు ఎలా సంపాదిస్తున్నారు? అనే మెళకువలను కేవలం రెండేళ్లలో ఒంటబట్టించుకున్నారు.
మలుపు తిప్పిన ‘బేరం’-(గౌతమ్ అదానీ బయోగ్రఫీ)
వజ్రాల వర్తకంలో మెళకువలు తెలిశాక, ఆయన కేవలం ఉద్యోగిగా ఉండిపోదలుచుకోలేదు. తన సొంతంగా డైమండ్ బ్రోకరేజ్ స్టార్ట్ చేశారు.
- అప్పట్లో ఒక పెద్ద డీల్ లో ఆయన చూపించిన చాకచక్యం అందరినీ ఆశ్చర్యపరిచింది. కేవలం కొద్ది నెలల్లోనే ఆయన తన మొదటి లక్ష రూపాయల లాభాన్ని చూశారు.
- 1970లలో లక్ష రూపాయలు అంటే నేటి కోట్లతో సమానం! ఒక సాధారణ కుర్రాడు, ఎటువంటి బ్యాక్ గ్రౌండ్ లేకుండా, కేవలం తన తెలివితేటలతో ముంబై డైమండ్ మార్కెట్ ని షేక్ చేయడం అప్పట్లో ఒక సంచలనం.
ముంబై నేర్పిన పాఠం: “మార్కెట్ లో డబ్బు కంటే నమ్మకం ముఖ్యం. ఎదుటివాడి అవసరాన్ని గుర్తించినవాడే నిజమైన వ్యాపారవేత్త.” అదానీ తన ముంబై ప్రయాణంలో నేర్చుకున్న అతిపెద్ద పాఠం ఇదే. ముంబై ఆయనకి కష్టాలను మాత్రమే కాదు, ఒక సామ్రాజ్యాన్ని నిర్మించడానికి కావాల్సిన పునాదిని కూడా ఇచ్చింది.
ముంబైలో వజ్రాల వ్యాపారంలో లక్షలు సంపాదిస్తున్న ఒక 19 ఏళ్ల కుర్రాడు, అంతా వదిలేసి మళ్ళీ అహ్మదాబాద్ వచ్చేయడం అంటే అది మామూలు విషయం కాదు. కానీ గౌతమ్ అదానీకి తెలుసు, తను వజ్రాలు అమ్మడానికి పుట్టలేదు, వజ్రం లాంటి ఒక సామ్రాజ్యాన్ని నిర్మించడానికి పుట్టాడని!
మలుపు తిప్పిన క్షణం: ఆ చిన్న ప్లాస్టిక్ కంపెనీ.. ఒక గ్లోబల్ గేట్వే! (The Turning Point)
1981వ సంవత్సరం.. ముంబై డైమండ్ మార్కెట్లో గౌతమ్ అదానీ ఒక ‘రైజింగ్ స్టార్’. జేబు నిండా డబ్బు, చేతి నిండా వ్యాపారం. కానీ సరిగ్గా అప్పుడే అహ్మదాబాద్ నుండి ఒక పిలుపు వచ్చింది. ఆయన అన్నయ్య మహాసుఖ్ భాయ్ అదానీ అక్కడ ఒక చిన్న ప్లాస్టిక్ యూనిట్ని కొనుగోలు చేశారు. “గౌతమ్, నాకు ఇక్కడ నీ సహాయం కావాలి” అని అన్నయ్య అడగడమే ఆలస్యం.. అదానీ తన ముంబై వ్యాపారాన్ని పక్కన పెట్టి అహ్మదాబాద్ చేరుకున్నారు.
చాలా మందికి అది వెనకడుగులా అనిపించింది, కానీ అదానీకి మాత్రం అది “ప్రపంచానికి ఒక కిటికీ” లా కనిపించింది.
PVC.. అదానీ నేర్చుకున్న మొదటి ‘గ్లోబల్’ పాఠం
ఆ ప్లాస్టిక్ యూనిట్ నడవాలంటే PVC (Polyvinyl Chloride) అనే ముడిసరుకు కావాలి. అప్పట్లో భారతదేశంలో దీని కొరత చాలా ఎక్కువగా ఉండేది.
- అదానీ ఐడియా: దేశీయంగా వెతకడం కంటే, విదేశాల నుండి దీన్ని ఎందుకు దిగుమతి (Import) చేయకూడదు? అని ఆలోచించారు.
- సాహసం: 19 ఏళ్ల వయస్సులోనే దక్షిణ కొరియా వంటి దేశాల నుండి PVC దిగుమతి చేయడం ప్రారంభించారు. ఆ రోజుల్లో ఇంటర్నెట్ లేదు, గ్లోబల్ కనెక్టివిటీ లేదు. కేవలం టెలెక్స్ మెసేజ్లు, ఫోన్ కాల్స్ ద్వారానే అంతర్జాతీయ వ్యాపారం చేసేవారు.
గేమ్ ఛేంజర్: ‘ట్రేడింగ్’ అంటే ఏంటో ప్రపంచానికి చూపించారు
విదేశాల నుండి సరుకు తేవడం అంటే కేవలం కొనడం మాత్రమే కాదు.. షిప్పింగ్, కస్టమ్స్, లాజిస్టిక్స్ ఇలా ఒక పెద్ద నెట్వర్క్ ఉంటుంది.
- అదానీకి ఒక విషయం అర్థమైంది: “వస్తువును తయారు చేయడం కంటే, దాన్ని ప్రపంచం నలుమూలల నుండి సరైన సమయానికి చేరవేయడంలోనే అసలైన పవర్ ఉంది.”
- ఈ ప్రక్రియలో ఆయనకి సముద్ర మార్గాలు, నౌకల రాకపోకలు, ఓడరేవుల పనితీరుపై అద్భుతమైన అవగాహన వచ్చింది. నేడు ఆయన ఏలుతున్న ‘ముంద్రా పోర్ట్’ కి విత్తనం పడింది ఇక్కడే!
1988: ‘అదానీ ఎంటర్ప్రైజెస్’ ఆవిర్భావం
కేవలం ప్లాస్టిక్ ముడిసరుకుకే పరిమితం కాకుండా, 1988లో అదానీ ఎక్స్పోర్ట్స్ (Adani Exports) పేరుతో తన సొంత కంపెనీని రిజిస్టర్ చేశారు.
- మొదటి ఆఫీస్: అహ్మదాబాద్లోని ఒక చిన్న గదిలో, కేవలం ఇద్దరు ముగ్గురు ఉద్యోగులతో ఈ ప్రయాణం మొదలైంది.
- వ్యాపార విస్తరణ: వ్యవసాయ ఉత్పత్తులు (Agro-commodities), విద్యుత్ శక్తి (Power), మెటల్స్.. ఇలా ప్రతి రంగంలోనూ అడుగుపెట్టారు.
- ఆశ్చర్యకరమైన విషయం: కంపెనీ పెట్టిన మొదటి ఏడాదే ఆయన దాదాపు 2 కోట్లకు పైగా టర్నోవర్ సాధించారు. 1988లో అది ఒక సంచలనం!
ఇంజనీరింగ్ మైండ్సెట్: వ్యవస్థలను నిర్మించడం
అదానీకి ఒక అలవాటు ఉంది—ఏ వ్యాపారం చేసినా దానికి ఒక ‘సిస్టమ్’ క్రియేట్ చేస్తారు. సరుకు ఎక్కడ పుడుతోంది? ఎక్కడ అమ్ముడవుతోంది? మధ్యలో ట్రాన్స్పోర్ట్ ఎలా జరుగుతోంది? ఈ మొత్తం చైన్ (Supply Chain) మీద ఆయన కమాండ్ సంపాదించారు.
వ్యాపార పాఠం: “అవకాశం తలుపు తట్టే వరకు వేచి చూడకూడదు, తలుపు తీసి బయటకు వెళ్లి అవకాశాన్ని పట్టుకోవాలి.” అదానీ సరిగ్గా ఇదే చేశారు. ఒక చిన్న ప్లాస్టిక్ యూనిట్ బాధ్యతను, ఒక గ్లోబల్ ట్రేడింగ్ సామ్రాజ్యంగా మార్చేశారు.
కడలి సాక్షిగా గెలుపు: ముంద్రా పోర్ట్ అనే అద్భుతం! (Trials & Triumphs)
1991వ సంవత్సరం.. భారతదేశం తన ఆర్థిక ద్వారాలను ప్రపంచం కోసం తెరిచింది (Liberalization). అప్పుడే గౌతమ్ అదానీ దృష్టి గుజరాత్ తీరంలోని ముంద్రా అనే ఒక మారుమూల ప్రాంతం మీద పడింది. అక్కడ కేవలం ఉప్పు నీరు, చిత్తడి నేలలు తప్ప ఏమీ లేవు. కానీ అదానీ కళ్ళకు అక్కడ ‘భారతదేశపు భవిష్యత్తు ఓడరేవు’ కనిపించింది.
శూన్యం నుండి శిఖరానికి..
గుజరాత్ ప్రభుత్వం ముంద్రా పోర్ట్ అభివృద్ధి కోసం ప్రైవేట్ భాగస్వామ్యం కోరినప్పుడు, అదానీ ధైర్యంగా ముందుకు వచ్చారు.
- మొదటి అడుగు: 1995లో ఒక చిన్న జెట్టీ (Jetty) తో మొదలైన ఈ ప్రయాణం, నేడు భారతదేశంలోనే అతిపెద్ద ప్రైవేట్ ఓడరేవుగా అవతరించింది.
- స్పెషాలిటీ: ప్రపంచంలోని అతిపెద్ద నౌకలు కూడా ముంద్రా పోర్ట్ కి రాగలవు. ఒక ఇంజనీర్ ప్లాన్ చేసినట్లుగా, అదానీ అక్కడ కేవలం పోర్ట్ మాత్రమే కాదు, దాని చుట్టూ రైల్వే లైన్లు, ఎయిర్స్ట్రిప్, మరియు భారీ సెజ్ (SEZ) ని నిర్మించారు.
సామ్రాజ్య విస్తరణ: విద్యుత్ నుండి గ్రీన్ ఎనర్జీ వరకు
ముంద్రా పోర్ట్ విజయంతో అదానీ ఆగిపోలేదు. ఒక వ్యాపారం నుండి ఇంకో వ్యాపారానికి ‘లింక్’ వెతుక్కుంటూ వెళ్లారు.
- Adani Power: ఓడరేవులో బొగ్గు దిగుమతి అవుతోంది కదా, మరి ఆ బొగ్గుతో విద్యుత్ ఎందుకు తయారు చేయకూడదు? అని అదానీ పవర్ ని స్థాపించి దేశంలోనే అతిపెద్ద ప్రైవేట్ థర్మల్ పవర్ ప్లాంట్ని కట్టారు.
- Green Energy: ఇప్పుడు కాలం మారుతోందని గుర్తించి, ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద Renewable Energy (సౌర మరియు పవన శక్తి) పార్క్ను గుజరాత్లోని ఖవ్డాలో నిర్మిస్తున్నారు.
- గ్యాస్ & ఎయిర్పోర్ట్స్: మీ ఇంట్లోని వంట గ్యాస్ (Adani Total Gas) నుండి మీరు ప్రయాణించే విమానాశ్రయాల (Adani Airports) వరకు అదానీ విస్తరించారు.
అగ్నిపరీక్షలు: అదానీ ఎదుర్కొన్న హిమాలయమంత అడ్డంకులు
ఏ గొప్ప విజయమైనా పోరాటం లేకుండా రాదు. అదానీ ప్రయాణంలో కూడా గుండె ఆగిపోయే క్షణాలు ఎన్నో ఉన్నాయి.
1. 2008 ఆర్థిక సంక్షోభం (The Market Crash)
ప్రపంచవ్యాప్తంగా మార్కెట్లు కూలిపోతున్నప్పుడు, అదానీ గ్రూప్ భారీ అప్పులతో విస్తరణలో ఉంది. చాలా మంది “అదానీ పని అయిపోయింది” అన్నారు. కానీ ఆయన తన ఆస్తులను నమ్ముకున్నారు, వ్యాపార నమూనాను మార్చారు. సంక్షోభంలో కూడా వెనకడుగు వేయకుండా ప్రాజెక్టులను పూర్తి చేసి చూపించారు.
2. రాజకీయ వివాదాలు & ఆరోపణలు
వ్యాపారవేత్తగా అదానీపై ఎప్పుడూ ఒక విమర్శ ఉంటుంది—”ప్రభుత్వ అండతోనే ఎదిగారు” అని.
- అదానీ సమాధానం: ఆయన ఏనాడూ విమర్శలకు మాటలతో సమాధానం ఇవ్వలేదు. “రాజకీయాలు వస్తుంటాయి, పోతుంటాయి.. కానీ నేను నిర్మించే ఓడరేవులు, ఎయిర్పోర్టులు దేశానికి శాశ్వత ఆస్తులు” అని తన పని ద్వారా నిరూపించుకున్నారు.
3. హిండెన్బర్గ్ రిపోర్ట్ 2023 (The Ultimate Test)
ఇది అదానీ జీవితంలోనే అతిపెద్ద సంక్షోభం. ఒకే ఒక్క రిపోర్ట్ వల్ల కొన్ని రోజుల్లోనే అదానీ గ్రూప్ మార్కెట్ విలువ 100 బిలియన్ డాలర్లకు పైగా ఆవిరైపోయింది. ప్రపంచ కుబేరుల జాబితాలో టాప్ 3 నుండి కిందకి పడిపోయారు.
- తిరుగుబాటు: సాధారణంగా ఏ కంపెనీ అయినా ఇలాంటి దెబ్బకు కుప్పకూలిపోతుంది. కానీ అదానీ తన అప్పులను ముందుగానే చెల్లించి (Pre-payment), ఇన్వెస్టర్లకు నమ్మకాన్ని కలిగించారు.
- ఫలితం: కేవలం ఏడాది తిరగకుండానే అదానీ షేర్లు మళ్ళీ పుంజుకున్నాయి. ఇది ఆయన మేనేజ్మెంట్ స్కిల్స్ కి మరియు ఆయన కంపెనీల పునాదుల బలానికి నిదర్శనం.
బిజినెస్ పాఠం: “సముద్రంలో అలలు సహజం.. కానీ పడవను నడిపే నావికుడికి అలలను దాటడం తెలియాలి.” అదానీకి ఆ విద్య తెలుసు. అందుకే ఆయన ‘ముంద్రా’ నుండి ‘ముంబై ఎయిర్పోర్ట్’ వరకు దేనినీ వదలకుండా తన సామ్రాజ్యాన్ని నిర్మించారు.
భవిష్యత్తు వైపు చూపు: గ్రీన్ ఎనర్జీ విప్లవం (Adani Achievements)

గౌతమ్ అదానీ ఇప్పుడు కేవలం బొగ్గు లేదా ఓడరేవులకే పరిమితం కాలేదు. ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద Renewable Energy ఉత్పత్తిదారుడిగా ఎదగడమే ఆయన లక్ష్యం. 2030 నాటికి 70 బిలియన్ డాలర్లను గ్రీన్ ఎనర్జీ ప్రాజెక్టుల కోసం కేటాయించారు.
కీలక విజయాలు:
- ఎయిర్పోర్ట్స్ మేనేజ్మెంట్: దేశంలోని ప్రధాన ఎయిర్పోర్టుల నిర్వహణ బాధ్యతను అదానీ గ్రూప్ తీసుకుంది.
- ధారావి రీడెవలప్మెంట్: ముంబైలోని అతిపెద్ద మురికివాడ అయిన ధారావిని ప్రపంచ స్థాయి నగరంగా మార్చే బృహత్తర ప్రాజెక్ట్ అదానీ చేపట్టారు.
అదానీ వారసత్వం: నేటి తరం నేర్చుకోవాల్సిన పాఠాలు (Legacy)
గౌతమ్ అదానీని కేవలం ఒక ధనవంతుడిగా చూడటం కంటే, ఒక “Visionary” గా చూడాలి. ఆయన జీవితం నుండి మనం నేర్చుకోవాల్సిన మూడు ప్రధాన పాఠాలు ఇవే:
- భయం లేని సాహసం: ఓడరేవుల గురించి అనుభవం లేకపోయినా ముంద్రా పోర్ట్ కట్టిన ధైర్యం.
- దీర్ఘకాలిక ఆలోచన: తక్షణ లాభాల కంటే, దేశ మౌలిక సదుపాయాల (Infrastructure) లో పెట్టుబడి పెట్టడం.
- సంక్షోభ నిర్వహణ: విమర్శలు వచ్చినప్పుడు కుంగిపోకుండా, పనితీరుతో నిరూపించుకోవడం.
ముగింపు
గౌతమ్ అదానీ ప్రయాణం అహ్మదాబాద్ వీధుల నుండి మొదలై, లండన్, న్యూయార్క్ బోర్డు రూమ్ల వరకు చేరింది. ఒక సామాన్యుడు తన కలలను నమ్మితే, శ్రమను నమ్ముకుంటే ఎంతటి సామ్రాజ్యాన్నైనా నిర్మించవచ్చని ఆయన నిరూపించారు. భారత ఆర్థిక వ్యవస్థలో అదానీ ఒక విడదీయలేని భాగం.
Call to Action (CTA): గౌతమ్ అదానీ విజయ రహస్యాలలో మీకు ఏది బాగా నచ్చింది? ఆయన ఎదుగుదల మీకు స్ఫూర్తిని ఇచ్చిందా? కింద కామెంట్ సెక్షన్ లో పంచుకోండి. మరిన్ని ఆసక్తికరమైన జీవిత చరిత్రల కోసం RootRitual.in ని విజిట్ చేస్తూ ఉండండి!
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQ)
1. గౌతమ్ అదానీ చదువు ఎంత?
ఆయన తన కామర్స్ డిగ్రీని మధ్యలోనే ఆపేశారు. ఆయన తనను తాను “Self-taught” వ్యాపారవేత్తగా చెప్పుకుంటారు.
2. అదానీ గ్రూప్ ప్రధానంగా ఏ వ్యాపారాలు చేస్తుంది?
ఓడరేవుల నిర్వహణ, విద్యుత్ ఉత్పత్తి, సహజ వాయువు, గ్రీన్ ఎనర్జీ, సిమెంట్ మరియు ఎయిర్పోర్ట్స్ వంటి రంగాల్లో అదానీ గ్రూప్ నెంబర్ వన్ గా ఉంది.
3. గౌతమ్ అదానీ సక్సెస్ సీక్రెట్ ఏమిటి?
గొప్ప విజన్, రిస్క్ తీసుకునే గుణం మరియు దేశ అభివృద్ధికి అవసరమైన రంగాలను ఎంచుకోవడం ఆయన విజయ రహస్యాలు.
4. అదానీ గ్రూప్ హెడ్ ఆఫీస్ ఎక్కడ ఉంది?
అదానీ గ్రూప్ ప్రధాన కార్యాలయం గుజరాత్లోని అహ్మదాబాద్లో ఉంది.
The Man Behind Indian Independence: నేతాజీ గురించి మీకు తెలియని ఆ 5 రహస్యాలు!https://rootritual.in/the-man-behind-indian-independence-chandrabose/
బ్రహ్మ ముహూర్తం అంటే ఏమిటి? ఈ సమయంలో నిద్రలేస్తే కలిగే 7 అద్భుతమైన లాభాలు (Amazing Benefits)https://rootritual.in/%e0%b0%ac%e0%b1%8d%e0%b0%b0%e0%b0%b9%e0%b1%8d%e0%b0%ae-%e0%b0%ae%e0%b1%81%e0%b0%b9%e0%b1%82%e0%b0%b0%e0%b1%8d%e0%b0%a4%e0%b0%82-amazing-benefits-scientific-telugu/








Leave a comment